Независимое информационное агентство «ЦУМАДА.ру» rss tsumada.rutube.ru  rss новости 


Архив новостей , персон

Назад

Репрессия


Щай балагь рещтIинчIеб гIащтIичагIазде,
Дир хIурматал улбул туснахъ гьаридал?
Унго, гьадаб зодоб бакъ щай баккараб?
ГIолохъанал ясал къорол гьаридал?

МегIер - гIалахалда тIегь щай баккараб?
Бесдал лъималазул росаби цIедал?
БецIаб сордо къалъун, моцI щай гвангъараб,
ГIакълу бугел щинал Сибирь гьаридал?

Гьаб дунивал гвангъун къо щай бачIараб,
Бидул цIурал гьабзаз кверщел гьабидал?
Дир кIиго кIудада гIанчIал гIолилал,
Ах-хуралъул гуреб лъай жидер гьечIел.

Школа лъугIичIел, институт лъачIел,
Армиялде инчIел, рагъда рукIинчIел,
ТуманкI кодоб кквечIел, ярагъ борчинчIел,
Хирияб росу тун къватIир рахъинчIел.

Цояв бетIергьанаб, кIикъого чахъу,
Щуго чIегIерхIайван, бащдаб гектар ракь.
Цогидавги, гьевго гIадав мискинчи,
Кулакал ругилан туснахъ гьарурал.

КIиясулго рокъор хIеренал лъимал,
ГIолохъанал лъудби, херлъарал улбул.
ЛъагIалида жаниб цо дир росулъа
Лъабкъого гIолилав туснахъ гьавуна.

Дир Дагъистаналъул лебалал васал, -
Аза-азар ана доб Сибиралде.
Чан миллион хварал дир улкаялда
Халкъалъул тушманан тIокIцIаралги лъун.

- НКВД тIагIа тIад ругел хва! - ян
АхIулаго хварал хириял улбул...
Хун хадусагицин, хIайванал гIадин,
ГIаммаб хабалъ лъурал, гъаримал улбул!

Заназда цIар гьечIел, лахIту къачIачIел,
ДугIа-алхIамалъе дибир вачIинчIел
Хобал адрес гьечIел, къулгьу цIаличIел,
Лаиллагь бачине чи аскIов щвечIел.

- Дир кIудияв эмен - ИманмухIаммад,
Щай данде вагъичIев зулмучагIазда?
- Дир, хирияв эмен ХIусенил АхIмад,
Щай гIалхуде инчIев, борчун ярагъгун.

Кин нужеда кIвараб хириял улбул
Анкьго хирияб рухI бесдал гьабизе.
Лъимал рехун тезе, гIагарлъи тезе,
ГIагарал мугIрул тун рикIкIаде ине.

- Нижеда лъаларев, нижги лъаларев,
Нижер тухум-кьибил данде гьабурав.
Дуе, бигьа буго гьанже нижеде,
ГIайибалги гьарун, данде кIалъазе.

Нужей битIун ккана гьаб дунялалда
Нижер гIумру ана гIазабазда гъоркь.
Нужей алжан щвана чIаго рукIадго
Ниж жужахIалъуре ккана гIумруялъ.

Ниж щалгун рагъилел, щив тушман чIвалев,
ЧIегIер сардилъ рачIун туснахъ гьаридал.
ГIалхудеги инчIо борчун ярагътун,
Тухум-кьибилалъе гIазаб кьелилан.

Къаси, сардилъ рачIун туснахъ гьаруна.
Хасайил гьабзаца цIалаз рухана.
Нуж, пачалихъалде данде рагъулел,
Гъачагъал ругилан кIалал гьикъана.

Нуж, Совет хIукумат тIаса рехизе,
Ургъулел рукIанин кьуна гIазабал.
Лъабго чиясдасан данде гьабураб
Судалъ хIукму гьабун гьаруна Сибирь.

Нухда цIакъ гIемераб гIакъуба бихьун,
Лъелго рачун щвана Петровскиялде.
Петровскиялъул махIцараб туснахъ,
Регизе бакI гьечIеб чIарбида гуреб,

Жанир гъун рачIунел гъаримзабазул.
Гъункун цIезарурал туснахъ камерал.
Жанир ккаралдаса лъим бихьичIеб черх,
ХIапару - хIутIаца кваналеб бугеб...

Гьелъул хIасилалда, бакъул унти ккун,
Щибаб сордо-къоялъ холел гIадамал.
Радал рахъиналде цо камералъуб
Лъабго, ункъго, щуго анцIго жаназа.

Хваразул бакIалда тIаде рачIунел
ЦIи-цIиял гIолилал Дагъистаналъул.
Огь гьаб гьобоялъул чохьол гIатIилъи
Чан гIолохъанаб ракI, берцинаб гьумер.

Чан чергесаб лага, гIакъилаб бетIер
Гьалъул гучал цабзаз гъурун рехарал.
Лъабго моцI жанир ккун тIубараб мехалъ
Бакъул унти щвана ИманмухIаммихъ

Жив сахлъуларевлъи бичIараб мехалъ
АскIове ахIана ХIусенил АхIмад.
- АхIмад гьаб унтиялъ дун сахлъуларо
Сахлъун, чи вахъинчIо гьаб лъабго моцIалъ.

Гьаб дий гIажалалъе бачIараб буго
Гьаниб бахъизе хъван букIун буго рухI.
Гьаб жужахIалъуса къватIив ворчIани,
Дица дуй васият гьабулеб буго.

Дир кIиго васасе гьабе эменлъи
Херал эбел-инсул воре яхI тоге.
- Огь берцинаб дунял дие битI ккечIеб
Огь гIагарал мугIрул данде ригъарал.

Огь хириял васал бесдал хутIарал
Херал эбел-эмен йокьун ячарай.
Бахъулеб буго рухI магIаруласул.
ГIадан инсанасе зарал гьабичIеб

Къанщулел руго гьас думалъго берал.
Рохел-талихIалъе рагьун рукIарал.
Гьасул рухI бахъулеб къаркъалаялде
Гьалмагъасул магIу буго тIинкIулеб.

РухIарал ццидалал гьал магIил гараз
РецIел, рецIел абун буго щурулеб.
Сородулел кIутIбуз гьарулеб буго
Аллагь битIун ккезе гьаве гьалмагъин.

Нагагь чIаго хутIун тIад вуссанани
МацIцIихъаби чIвазе вуго гьедулев.
ИманмухIаммад хун моцI тIубалелде
АхIмад этапалде вуго витIулев,

ХIайванал раччулел вагоналги цIун
ЦIорол сибиралде руго гочунел.
Цоцада бицине мацIцин лъаларел
Миллатал батIиял дагъистаниял,.

Аварал, даргиял, лакал, кумыкал,
Лезгиял, къажарал, татал гIурусал,
Багвалал, чIамалал, гIахъвалал, балъхъал,
ЦIахурал, агулал, табасаранал.

ГIахъущалгун, цIунтIал, цIадахIарисел
Чан батIияб кIалъай, чан батIияб мацI
Чан батIияб гIумру, чан батIияб ракI
ГIасияб балагьалъ данде гьарурал.

Жаниб хинлъи гьечIеб цIорораб вагон
ЦIорон холел ругел хириял вацал
Цоцаде черхги цун гуриги гьабун
ХвечIого хутIизе жигар бахъулел

Поезд лъалхъарабго жанирги рачIун
ХъахIал халгIаталъул санитарзабаз
Цоцада тIад сокIкIун телешкаби цIун
Хварал тIаса уна тIад цIиял гъола.

Чиясда цIар гьечIо номерал руго,
ГIадан-инсан гьечIо, номерал руго
Цо номер дагьлъула номер цIикIкIуна,
Щуго номер хола анлъго тIад щола.

Нилъер улкаялъул цIадирабазда,
ГIадан инсанасул багьаго гьечIо
ЧIвала, цIорон хола, унтуца хола,
"Халкъалъул имсуда" рагIи абуни,

РачIун жанир лъола тIагIинарула.
ГIадан-инсанасул винтик гьабураб
Машина ургъараб аздагього щиб?
Гьеб аздагьоялъул эбел гьечIодай.

Гьеб жанаваралъун эмен вугодай
- Аллагь щиб нижеда дур гIайиб бугеб
Берцинаб бечедаб гьаб улкаялда
ТIад тIавап гьабизе аздаго тезе.

Аздагьо бецарав хIаким вахъуна
Аздагьо какарав туснахъ гьавула.
Аздагьо чIахъаян ахIулеб буго
ТIолабго улкаялъ тIолабго халкъалъ.

Цояс-цоясдаса мацIал гьарула
Къадру - къимат гьечIо чиясул хутIун.
Гьудул-гьалмагъасда божулев гьечIо,
Мадугьалзабазул гьоркьоблъи гьечIо.

Ахирияб лъалхъи гьаб поездалъул,
Ахирияб угьди цIорон холезул
Рахъизе кIоларел вагоназухъ тун
Щвана Сибиралде туснахъ гьарурал.

Сибиралъул цIорой, Сибиралъул квач.
Сибиралъул тIутIал, сибиралъул рохь,
Рохьор хIалтIулезул угьди-зигарди,
Туснахъ цIунулезул цIалазулги гуч.

АмурЛАГ, УралЛАГ, балагьазул ЛАГ,
СибирЛАГ, тайгаЛАГ, гIазабазул Лаг,
ГIадан хIайваналде сверизабулел
Соловкал, заводал, лаГАЛ, ГУЛАГАЛ.

Унго дунялалда батани жужахI,
ЖужахI гьаниб буго гьал лагеразда
Кваназе квен гьечIо гьвел чури буго,
Регулеб бусенги цIулал нараби

Радал хъахIлъарабго хIалтIуде уна
Къаси маркIачIуда рокъор рачIуна,
Огь гьаб гIазабалъул рагIал бугодай,
Огь гьаб жужахIалъе ахир бугебдай?
1980 сон.
Назад


© 1999—2013 Сайт культурно-исторического наследия цумадинцев
Техническое и финансовое обеспечение: Магомед ГАДЖИДИБИРОВ и др.         Автор — Магомедгусен ХАЛИЛУЛЛАЕВ
e-mail: director@torgvisor.ru   тел. 8-963-797-40-07 // CMS для этого проекта разработан компанией TorgVisor.Ru
Вариант для печати вернуться в начало сайта
Мнение редакции независимого информационного агентства ЦУМАДА.РУ может не совпадать с мнением авторов статей, которые несут ответственность за достоверность приводимых данных в своих публикациях. Опубликованные материалы могут содержать недостоверные данные. Все материалы данного сайта являются интеллектуальной собственностью их авторов, полная или частичная их перепечатка без разрешения редакции запрещена.